You need to upgrade your Flash Player
REFERENCJE
GWARANCJA
Jestem członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Kolekcjonerów i Poszukiwaczy Meteorytów.
JAKOŚĆ
Szwajcarska gwarancja jakości złota
CERTYFIKATY
WSPÓŁPRACA
Moją działalność artystyczną promuje:
Scandic
Scandic
Mike Farmer, Robert A. Haag
MEDIA
obrączki z meteorytami

książka Zbigniewa Kresowatego
Rozmowy artystyczne Zbigniewa Kresowatego



Czasopismo "Meteorite"



meteoryty ofiarowane na aukcje WOŚP
<< cofnij     główna >>  

H I S T O R I A   B I Ż U T E R I I

       


Udokumentowana historia jubilerstwa sięga aż 2700 lat przed naszą erę. 
Przykładem są bransoletki wykonane z meteorytów, które można zobaczyć w muzeum w Częstochowie.

Na zdjęciu widać naszyjnik z trylobitów wykonany przez Indian. Mapka poniżej przedstawia miejsce jego znalezienia.


naszyjnik.jpg (62542 bytes)

mapa.jpg (82916) bytes)

Jeżeli posiadają Państwo materiały dotyczące ogólnie pojętej historii biżuterii bardzo proszę o podzielenie się ze mną informacjami.


Trylobity w folklorze stanu Utah

MICHAEL E. TAYLOR1 I RICHARD A. ROBISON2
1 U.S. Geological Survey, Waszyngton, D.C. 20244
2 University of Kansas, Lawrence 66045

WSTĘP

Dobrze zachowane okazy Elrathia kingii (Meek) są znajdowane w Wheeler Formation (Formacji Wheeler) z okresu średniego kambru na wschód od Antelope Spring (Źródła Antylopy) w Wheeler Amphitheater (Amfiteatrze Wheeler), House Range, Millard County w Utah (Hrabstwie Millard w stanie Utah) (rys. 1). Okazy są pospolite w zachodniej części stanu Utah (Robison, 1964), ale okolice Antelope Spring są unikalne dostarczając segmentowanych, o ciemno zabarwionych grzbietach egzoszkieletów mających gruby osad włóknistego kalcytu na spodnich powierzchniach (Bright, 1959). Wtórny kalcyt wzmacnia skamieniałość tak, że okazy dają się łatwo wydobyć ze skały macierzystej lub są uwalnianie z niej pod wpływem zewnętrznych warunków pogodowych.

Wielka obfitość, doskonały stopień zachowania i łatwość wydobycia okazów ze skały macierzystej spowodowały, że Elrathia kingii stał się popularny zarówno wśród zawodowych zbieraczy skamieniałości, jak i amatorów. Fotografie Elrathia kingii z Wheeler Amphitheater były szeroko publikowane w podręcznikach, i popyt na takie okazy jest obecnie dostatecznie duży, by popierać ich eksplorację na małą skalę przez osoby prywatne. Trylobit jest popularny pomiędzy rockhounds, co niewątpliwie zostało wywołane opublikowaniem popularnych artykułów na temat zbierania skamieniałości w Wheeler Amphitheater (na przykład Beckwith, 1931; Robison, 1970; Dickerson i Dickerson, 1972).

Niektóre historyczne zapisy sugerują, że Elrathia kingii był zbierany w Wheeler Amphitheater i używany do wyrobu amuletów przez Indian Pahvant Ute z Doliny Sevier (Sevier Valley) w stanie Utah. Poniższe opowiadanie rzuca interesujące światło na badania trylobitów kambryjskich z Wielkiej Kotliny.


NASZYJNIK BECKWITHA

Frank Asahel Beckwith mieszkał w Delcie w stanie Utah od roku 1913 aż do swojej śmierci w 1951. Beckwith , bankier, później edytor Kroniki Hrabstwa Millard, spędził wiele wolnego czasu przemierzając pustynne regiony na zachodzie Utah, studiując geologię i historię miejscowych Indian - Pahvant Ute. Pomimo braku akademickiego wykształcenia był utalentowanym przyrodnikiem.

Beckwith, który podczas wypraw zbierackich służył jako przewodnik Charlesowi E. Resserowi, Teiiciii Kobayashi, Riuji Endo i innym geologom, okazyjnie odwiedzającym zachodnią część stanu Utah, był obznajomiony z bardziej pospolitymi miejscowymi skamieniałościami. W uznaniu dla umiejętności Beckwitha jako zbieracza skamieniałości, Charles E. Resser, z Instytutu Smithsonian, nazwał w 1931 od jego nazwiska [merostome] z średniego kambru Beckwithia typa.

Po swojej śmierci Beckwith zostawił sporą osobistą bibliotekę, duży zbiór skamieniałości, indiańskie artefakty, fotografie i obszerne notatki z obserwacjach poczynionych podczas swoich podróży. Poniższe opowiadanie jest oparte w dużej mierze na informacjach z nieopublikowane-go rękopisu Beckwitha (1934) i krótkiej relacji opublikowanej w rzadkiej teraz książce (Beckwith, 1947). Drugi rękopis Beckwitha, zawierający nieznacznie zmodyfikowaną wersję opowiadania, został opublikowany w 1975.

Rys.1 Mapa wskazująca położenie miejsc na zachodzie Utah, które są omawiane w tekście. Czarny prostokąt we wstawce pokazuje fragment większej mapy.

Podczas wyprawy zbierackiej we wczesnych latach 1900 w pobliżu Deseret w stanie Utah, Frank Beckwith rozkopał miejsce indiańskiego pochówku i znalazł pojedynczego trylobita we wnętrzu klatki piersiowej indiańskiego szkieletu. Beckwith rozpoznał trylobita jako Elrathia kingii (Meek) ze skał z okresu średniego kambru, które pochodziły z Wheeler Amphitheater w północnej części House Range.

Trylobit z mogiły został przewiercony przez część głowową i, zawieszony na rzemieniu, najwyraźniej był noszony przez Indianina na szyi. Beckwith był ogromnie zaintrygowany sposobem wykorzystania trylobita przez Indian i zapytał młodego Josepha J. Pickyavit czy cokolwiek wie o tym. Joseph Pickyavit rozpoznał trylobita jako timpe khanitza pachavee. Tak nazywano trylobity w skale macierzystej i oznacza to, według Beckwitha, "mały wodny żuk jak kamień w domu". Przy innej okazji Beckwith zadał to samo pytanie odwiedzającemu go bratu Josepha, Tedfordowi N. Pickyavit. Oprócz tego Beckwith ofiarował Tedfordowi trylobita odzyskanego z indiańskiego grobu. Tedford rozpoznał wydobyty ze skały macierzystej okaz i nazwał go shugi-pits napa t'schoy, co oznacza "rzeczy jak paciorki na stopie jaszczurki".
Beckwith spytał Josepha Pikyavit do czego weenoonse, starsi Indianie, używali trylobitów. Pickyivit odpowiedział: "Chronią ciało, Beckwith; pomagają na dyfteryt, bolące gardło, wiele chorób. Starsi nosili je jako naszyjnik - chroniły przed postrzałem gdy go mieli na sobie - przynajmniej przez jakiś czas".
Niektórzy pionierzy, osadnicy w zachodnim Utah, najwyraźniej również znali związki pomiędzy Indian Pahvant i trylobitami. W rozmowie między Beckwithem i Thomasem W. Cropperem z Hinckley w stanie Utah, Cropper opowiedział, że w końcu XIX stulecia grupa Indian z Doliny Sevier pochwyciła rodzinę imigrantów z Tooele, zabrała im konie i pozostawiła w odległości kilku mil od pionierskiej osady Deseret. Wtedy, jak podaje przekaz, obawiając się represji ze strony osadników, Indianie wycofali się do Antelope Spring aby nazbierać trylobitów "by chroniły ich od ran zadanych przez kule białego człowieka". Prawdziwość opowiadania Croppera jest niepewna, szczególnie że Indianie najwyraźniej opuścili wzmiankowany obszar wkrótce po incydencie bez jakiegokolwiek pościgu ze strony osadników. Jednakże to opowiadanie pokazuje, że związki pomiędzy Indianami Pahvant Ute i trylobitami były utrwalone w miejscowej tradycji.

Na prośbę Beckwitha, Tedford Pikyavit zgodził się zrobić naszyjnik zgodnie z tradycją i wykonał go w 1931 roku dla Beckwitha za $2.50. Naszyjnik (rys.2) składa się z 13 okazów Elrathia kingii, każdy przewiercony przez część głowową i umocowany na rzemieniu z surowej skóry. Pomiędzy trylobitami umieszczono ręcznie uformowane gliniane paciorki ufarbowane albo na czerwono, albo na ciemno-brązowo lub zielono. Dwa ozdobne chwosty są wykonane z włosia końskiego. Tedford Pickyavit powiedział Beckwithowi, że zgodnie ze starą tradycją paciorki były robione z wypolerowanych kamieni z przewierconymi otworami do nawlekania na rzemień.
Próbując zweryfikować związek pomiędzy trylobitami i prehistorycznymi Indianami, skontaktowaliśmy się z archeologami zajmującymi się prehistorią Wielkiej Kotliny na Uniwersytecie Utah, w Sekcji Antycznej na Wydziale Historii Stanu Utah (University of Utah, the Antiquities Section of the Division of State History of Utah), i Instytutu Smithsonian. Żaden ze specjalistów nie znał danych naukowych, które potwierdziłby opowieść Beckwitha. Niemniej jednak, zapiski pokazują Beckwitha jako godną zaufania osobę o surowych zasadach, i nie ma powodu by wątpić w dokładność jego sprawozdania o przewierconym trylobicie w klatce piersiowej Indianina ekshumowanego w pobliżu Deseret. Niestety, datowanie indiańskiego pochówku jest nieznane.
Trylobity zostały odkryte w Antelope Spring przez członków [King Survey - być może wyprawy mierniczej C. Kinga ]w późnych latach 1860 (Meek, 1870). Ta data jest prawdopodobnie najwcześniejszym okresem, w którym biali ludzie mogliby powiedzieć Indianom Pahvant Ute o trylobitach. Nie wiadomo, czy Indianie wiedzieli o stanowisku trylobitów w okolicach Antelope Spring przed 1860 rokiem, chociaż sprawozdania braci Pickyavit mogą wskazywać że tak. Beckwith osobiście uwierzył, że związki pomiędzy Indiami i trylobitami istnieją od setek lat.

Prehistoryczny związek między trylobitami a Indianami Pahvant Ute byłby interesujący jeśli można by go zweryfikować. Nazwa trylobitów w skale macierzystej używana przez Indian Pahvant, timpe khanitza pachavee, sugeruje, że Indianie rozpoznali organiczne pochodzenie skamieniałości. Dolina rzeki Sevier, ziemia przodków Indian Pahvant, znajdowała się blisko nizinnego, bagnistego obszaru w delcie rzeki Sevier dopóki projekt melioracji ziemi we wczesnych latach XX wieku nie spowodował zmiany kierunku wody dla nawadniania i osuszenia dużych obszarów ziemi dla potrzeb rolnictwa. Do tej pory, Indianie Pahvant zbierali korzenie i polowali na wodne ptaki na bagnach i w ich okolicach. Styl życia przynajmniej częściowo związany z habitatem bagiennym dawał Indianom Pahvant wiele okazji do obserwacji wodnych owadów. Ogólne podobieństwo niektórych wodnych owadów i Elrathia kingii mogłoby stanowić źródło pochodzenia nazwy timpe khanitza pachavee.
Specjalistyczny katalog prezentów reklamował niedawno naszyjnik z oprawionym w srebro Elrathia kingii jako " naturalne piękno z starożytnej przeszłości zaprojektowany dla twojej przyszłości" (American Express Company, 1974, str. 23). Reklamodawca nie zorientował się, że "twoja przyszłość" zawierałaby ochronę przeciw chorobom i postrzałom! "To działa przynajmniej przez jakiś czas".


PODZIĘKOWANIA

Naszyjnik z trylobitów Beckwitha pokazany na rys. 2 jest własnością Pani Atheny B. Cook. Pani Susan B. Dutson dziękujemy za zezwolenie na sfotografowanie naszyjnika i za inspirujące dyskusje o jej dziadku, Franku A. Beckwith. Doceniamy również wkład Pani Marthy Stewart, Bibliotekarza Badacza (Research Librarian) z Towarzystwa Historycznego Stanu Utah.


  << cofnij     główna >>
AKTUALNOŚCI
Gwiazdy dla Gwiazd Ślub Jolanty Mrotek i Jarosława Grudzińskiego

Krzysztof Ibisz
Targi Ślubne
Katowice 2006


Wystawa Zurych 2005

Wystawa Monachium 2005


26 Przegląd Piosenki Aktorskiej


Wystawa Paryż



Copyright © 1999-2004 Sławomir Derecki    created by: Wronikowski